Papa Leo, yapay zeka sistemlerinin “silahsızlandırılması” gerektiğini ifade etti. Papa XIV. Leo, insanların bu teknolojiyi yönlendirme, değiştirme ve gerektiğinde kullanımlarını reddetme sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu çağrı, Cuma günü yapılan Papalık Konuşması’nda da yer aldı.
Konuşma, aynı zamanda BM üyesi ülkelere yönelik açık bir çağrıyı içeriyor. Papa, gelecek ay Cenevre’de düzenlenecek toplantıda “ölümcül otonom silahların yasaklanması için somut adımlar” atılması talebinde bulundu. Bu durum, diplomatik bir gündemi işaret ediyor. Diğer yandan ölümcül otonom silahlar, insan müdahalesine ihtiyaç duymadan çalışan ölümcül sistemler olarak tanımlanıyor.
Papa Leo: “Makineler Sadece Araçtır, İnsan Değildir”
Mayıs ayında yayımlanan ilk büyük papalık belgesi, “yapay zekâ çağında insanın korunmasını” ön plana çıkarmıştı. Son konuşma da bu düşüncelerin çoğunu tekrar ediyor. Örneğin Papa, “Makineler sadece araçtır, insan değildir” ifade ediyor. Ayrıca yapay zeka sistemlerine hak veya hukuki kişilik tanımanın getirdiği tehlikeler hakkında uyarılarda bulunuyor.
İnsan hayatını, özgürlüğü ve güç kullanımını etkileyen kararların her zaman “etkili, bilgili ve sorumlu” bir insan denetiminde olması gerektiğini belirtiyor. Dolayısıyla son sözün makinelere değil, insanlara ait olması gerektiğini vurguluyor. Bu noktada Papa Leo net bir ayrım yapıyor ve yapay zekanın kararlarının insan hayatı üzerindeki etkisini merkezde tutuyor.
Papa Francis de Otonom Silahlara Karşı Çıkmıştı
Ancak bu mesele Vatikan için yeni değil. Papa Francis de 2024 yılında otonom silahların yasaklanmasını istemiş ve “Hiçbir makine bir insanın yaşamına son verme kararı almamalıdır” demişti. Böylece bu açıklama, Vatikan’ın konudaki tutumunun devam ettiğini gösteriyor. Ancak bu seferki çağrı Cenevre’deki BM toplantısıyla çakışıyor.
Ayrıca yapay zeka konusu, Papa Leo’nun gündeminde sıkça yer alan bir tema. Kendisi, papalık adını seçmesinin nedeninin bu teknolojinin gelişimi ile yüzleşmek zorunda kalması olduğunu ima ediyor. Nitekim XIII. Leo da Sanayi Devrimi’nin en ön saflarında kilisenin lideriydi. Böylece yapay zeka konusu, Papa’nın kendi adıyla bile ilişkilendirdiği bir mesele haline geliyor.
Uluslararası Denetim ve Hesap Verebilirlik Çağrısı
Papa Leo konuşmasını uluslararası kuruluşlara seslenerek tamamladı. Kuruluşların yapay zeka ile ilgili risklere karşı ortak yararı korumasını istedi. Buna göre “ortak standartlar, bağımsız denetim ve net hesap verebilirlik mekanizmaları” oluşturulması gerekiyor. Ayrıca çağrı yalnızca silahları değil; yapay zekanın genel yönetimini de kapsıyor.
Papa’nın amacı öncelikle yapay zekanın geliştirilmesine ve kullanımına dair kararların incelenebilmesini sağlamak. Ayrıca bu kararlara itiraz edilebilmesi ve ortaya çıkan zararlar için uygun çözümler sunulması gerektiğini belirtiyor.
Sıradaki adım ise gelecek ay Cenevre’de toplanacak BM üye devletlerinin masasında atılacak olacak. Dolayısıyla Papa Leo katılımcılardan ölümcül otonom silahları yasaklama konusunda somut adımlar bekliyor.
